Kalça Cerrahisi


TOTAL KALÇA PROTEZİ

Total kalça protezi, kalça ekleminin baş ve yuvasının protez meteryalı ile değiştirilmesi operasyonudur.Kalça eklemi top ve yuva şeklinde oluşmuş ; eklem kapsülü ve etrafındaki kuvvetli bağlar vasıtasıyla stabilitesi sağlanan bir eklemdir.Eklem yüzleri Hyalin kıkırdak adı verilen şokları absorbe edebilen kayganlığı sağlayan ve eklem sıvısı ile beslenen bir doku ile kaplıdır.Eklem; çevresindeki adaleler vasıtasıyla çeşitli hareketler yapabilir.Röntgen çekildiği zaman kıkırdak kalınlığı olan 4-5 mm’lik eklem boşluğu görülebilir.Kalça ekleminin kıkırdak yüzlerindeki bozulma, depresyon sonucu ortaya çıkan ağrılı eklem hastalığına ARTRİT adı verilir.Artrit’e neden olan hastalıkların başında osteoartrit 1. sırayı teşkil eder.Halk arasında eklem kireçlenmesi olarak, tanınan bu hastalık oluş mekanizmalarına göre;

  1. İdiopatik (Herhangi bir neden olmadan) osteoartrit
  2. Sekonder Osteoartrit diye 2 gruba ayrılır.2. grup olan Sekonder Osteoartrit ise;

1 – Doğuştan kalça eklemi uyumsuzluğu (subluksasyon, kalça çıkığı)
2 – Kalça eklemi yuvası veya başındaki kırıklar, çıkıklar sonucu oluşan post travmatik osteoartrit.
3 – Femurbaşı avasküler nekrozu (Dolaşım bozukluğu sonucu ortaya çıkan femurbaşı erimesi ve ezilmesi) nedeniyle oluşan artrit bazen kortizon kullanılması, Alkolizm ve sigara içenlerde görülebilir.
4 – Romatoid Artrit (Eklem Romatizması)
5 – İnfeksiöz Artrit (Spesifik – Tüberküloz veya Non-Spesifik eklem iltihabı)
6 – Gut hastalığı
7 – Psoriatik Artrit (Sedef Hastalığı)
Tüm artritlerde Klinik semptomlar şu şekilde sıralanabilir:
1 – Ağrı – Kalça eklemi önünde, genellikle uyluk ön kısmına ve dize doğru yayılan ağrı.Hareketin ilk başladığı zaman fazla olur, daha sonra hafifler, hareket devam ettiğinde ağrı tekrar artar.
2 – Hareket kısıtlanması – öncelikle bacağın içe dönme hareketi azalır, daha sonra yana açılması ve bükülmesi azalır.
3 – Topallama – Ağrı, hareket kısıtlanması ve adale zayıflaması nedeniyle çıkar.

Kalça Eklemi Artriti’nin tedavi edilmesi :

1 – Non-Steroid antienflamatuar ilaçlar.
Aspirin, Naproxen, Brufen vb. İlaçlar, Gastro intestinal problemleri olan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır.
2 – Kilo azaltılması-zayıflama
3 – Baston kullanılması – Ağrının olduğu eklemin karşı tarafında baston kullanılarak ekleme binen yük azaltılabilir.
4 – Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
5 – Alternatif Tedaviler – Akapunktur vs.

Kalça Ekleminin Cerrahi Tedavisi :

1 – Osteotomiler : Femur başı ve asetabulum arasındaki uyumu düzenleyen, eklemin basıncını azaltacak, kemik yönünü değiştirmeye yönelik ameliyatlardır.
2 – Artrodez : Eklemin hareketlerinin tamamen dondurulması ve hareketsiz hale getirilmesi operasyonudur, genellikle Tüberküloz ve non-spesifik eklem iltihapları sonucu oluşan artritlerde seçilen yöntemdir.
3 – Total Eklem Protezi : Femur başının ve yuvasının (Asetabulum) protez materyeli ile değiştirilmesi operasyonudur.Amerikan Kalça Birliğinin kriterlerine göre total kalça eklem harelerlerinin %50’sinden fazlası kaybolursa total kalça eklemi protezi endikasyonu doğmaktadır.Modern anlamda ilk total protezi 1961 yılında SirJohn Charnley tarafından bildirilmiştir.Asetabulum içine yüksek dansiteli polietilen’den yuva, femur başına ise paslanmaz çelik alaşımı veya kobalt-krom alaşımından yapılan protez kullanılmaktadır.Bu materyeller kemiğe metilmetakrilat adı verilen( Kemik Çimentosu) ile yapıştırılır.Bu tür protezlere çimentolu protez adı verilir.Ayrıca yuvaya ve femur başına takılan protezlerin kemiğe gelen yüzlerinin poroz (girintili-çıkıntılı) şekilde olması ve zaman içinde kemikle arada oluşacak kilitlenme sistemi ile biolojik fiksasyon oluşan protezler ise çimentosuz protez adı verilmektedir.Çimentolu protezler operasyonun 2. gününde üzerine kuvvet verilebildiği halde, çimentosuz protezlerde 45 gün sonunda tam yük verilmesine müsaade edilmektedir.
Operasyonlar son derece steril şartlarda, uygun ameliyathaneler ve ekipmanlarla yapılmaktadır.Operasyonu yapacak ekibin bu konuda deneyimli olması tercih edilmelidir.Deneyimli anestezi ve cerrahi ekip vasıtasıyla operasyon genellikle 2 – ünite kan verilerek gerçekleştirilmektedir.Operasyonun 2. gününde mobilizasyon (hareket) başlanmaktadır.Beraberinde yürütülen Fizik Tedavi ve Rehabilitasyonları 5-7 gün içinde hasta evine gönderilmektedir.Evinde kalça eklemini 90 (dereceden) daha fazla bükmemesi, bacak-bacak üstüne atmaması, operasyon tarafına yatmaması gerekmektedir.Alafranga tuvalette yükseltici kullanmalıdır.Sağlam tarafa yan yattığı zaman bacak arasında yastık kullanmalıdır.Operasyonundan 2 hafta sonra dikişleri alınabilir, kullanılan özel pansuman materyeli nedeniyle 2. gün banyo yapabilir.
Evde yapacağı egzersiz programı hastaneden çıkmadan Fizyoterapist tarafından öğretilmektedir.Eklem değiştirme sonucu oluşan yeni eklem çevresinde 3 ay sonra eklem kapsülü oluşmaktadır.Bu süre sonunda normal hayata dönebilir.Total kalça protezlerinden oluşabilecek enfeksion, Emboli ve Flebit vb. Gibi komplikasyonları önleyici, koroyucu antibiotik, kan sulandırıcı ilaçlar ve anti-embolik çoraplar kullanılmaktadır.Bazen %1-2 hastada görülebilen eklem çevresi kireçlenmeleri (Heterotopik Ossifikasyon) önlemek için Non-Steroid ilaçlar kullanılmaktadır.
Hastalarda yaş olarak en fazla tavsiye edilen gurup 50 yaş üzerindeki hastalardır.Ancak daha genç hastalarda da zorunlu vakalarda protez uygulanması yapılabilir.Protezlerin gevşeme ve aşınma sorunları genç hastalarda daha fazla görülmektedir.Genellikle kullanma süresi 15-25 yıl arasında değişmektedir.Süreler hastanın yaşı, kilosu, aktivitesi, kullanılan protez kalitesi, operasyon tekniği ve postoperatif uygulanan terapik ekzersizlerle yakından ilgilidir.Çimentolu, çimentosuz ve melez protezlerin kullanım süreleri genellikle birbirine yakındır.Sizin için en iyi protez tipini ve şeklini seçtiğiniz hekin seçecektir.Protezler gevşediği ve aşındığı zaman revizyon operasyonu ile değiştirilebilmektedir.Dramatik rahatlamalar ve sağlıklı yaşam sağlayan bu operasyonlar 20. Yüzyılın ve şu anda içinde bulunduğumuz 21. Yüzyılın önemli tedavi yöntemleridir.

 

Detaylı bilgi için tıklayınız...